Newsblog Leopard

Home » Geen categorie » “Vuurwerkramp” Enschede

“Vuurwerkramp” Enschede

Berichten

30935334

Enschede werd op zaterdag 13 mei 2000 getroffen door een ramp. Deze ramp is over heel de wereld bekend geworden als de ‘Vuurwerkramp Enschede’. Een brand in een vuurwerkopslag met daarop volgende explosies verwoestte een groot deel van de Enschedese wijk Roombeek. Onmiddellijk werd van alle kanten hulp ontvangen. Zowel van professionals uit binnen- en buitenland, maar ook door honderden vrijwilligers. Pas nadat alle branden waren geblust, de slachtoffers geregistreerd en de hulpverleners huiswaarts waren gekeerd, kwam het besef over de omvang en impact naar voren. Bij de ramp kwamen 23 mensen om het leven en raakten 947 mensen gewond. Als gevolg van brand- en explosieschade werden 200 woningen verwoest, 1.500 woningen werden in meerdere of mindere mate beschadigd, 1.250 mensen werden dakloos.

Veel mensen hebben het onderbuik gevoel dat enkel vuurwerk nooit zo’n grote explosie veroorzaakt kon hebben. Zo zijn er twee militaire experts kort na de explosie op het rampterrein gearriveerd en hebben daar militaire ontstekingsmechanismen van landmijnen aangetroffen. Zij rapporteerden dit aan hun superieuren, maar werden gelijk weggestuurd met de instructie om over hun vondst te zwijgen. In de weken na de ramp zijn deze twee militaire experts meerdere malen anoniem met de dood bedreigd. Dit schreef Alexander Nijeboer in een artikel van het weekblad de Nieuwe Revu. Nijeboer gaf zelf ook aan te zijn bedreigd. Via anonieme nachtelijke telefoontjes is hem duidelijk gemaakt dat hij, in het belang van zijn eigen gezondheid, beter zijn onderzoek naar landmijnen kon staken.

Ook de branchevereniging van vuurwerkfabrikanten (VEN) heeft altijd verklaard dat de schokgolf die gepaard ging bij de explosie op 13 mei 2000, nooit veroorzaakt kon zijn door vuurwerk alleen. VEN-voorzitter Gerrit Wagenvoort stelde begin 2003 aan het ministerie van VROM voor, om een lege bunker te vullen met 5.000 kilo van het zwaarste vuurwerk en om die vervolgens in brand te steken. Het ministerie weigerde daarvoor toestemming te geven. “Al onze pogingen om de waarheid aan het licht te brengen zijn gedwarsboomd. Iedereen die iets weet of aandraagt wordt stelselmatig monddood gemaakt.” De gemeente Enschede heeft volgens de VEN-branchevoorzitter ook nog meerdere malen illegaal vergunningen verleend aan SE Fireworks, op voorspraak van het Ministerie van Defensie.

Dat er überhaupt bunkers voor de opslag van vuurwerk midden in een woonwijk stonden, is al ongelofelijk. Dat deze ook nog gevuld bleken met militaire explosieven, roept een enorm aantal nieuwe vragen op. Welke landmijnen lagen daar, en waarom?

Defensie klokkenluider Fred Spijkers (boek: Alexander Nijeboer ‘Een man tegen de staat’, 2006) kwam er in 1984 achter dat een groot aantal landmijnen die door Defensie gebruikt werden (AP-23), ondeugdelijk waren. Ze waren instabiel en kwamen zelfs spontaan tot ontploffing. Pas in 1997 is onder druk van staatssecretaris Gmelich Meijling besloten de hele partij van 30.000 afgekeurde exemplaren te laten vernietigen – door een gespecialiseerd bedrijf in Frankrijk. Volgens bronnen bij Defensie is echter een groot deel van de afgekeurde mijnen (20.000 stuks) in 1998 weliswaar uit de militaire opslagplaatsen en voorraadlijsten verwijderd, maar niet vernietigd. Defensie durfde het transport niet aan. Er werd besloten om de mijnen op particuliere opslagterreinen op te slaan. “Zo had Defensie op papier aan zijn verplichtingen voldaan”, aldus Nijeboer in de Nieuwe Revu. Onlangs heeft de huidige staatssecretaris van Defensie, Cees van der Knaap, tegen de wil van de Tweede Kamer in, besloten alle dossiers over de landmijnen-affaire ontoegankelijk te maken tot 70 jaar na Fred Spijkers’ dood.

De wijk Roombeek was ten tijde van de explosie een achterstandswijk, vol met kleine arbeiderswoningen die rondom de oude Grolsch bierbrouwerij waren gebouwd. Ook stond er de Bamshoeve, een grote opeenstapeling van ruimtes en loodsen waar kunstenaars hun ateliers en expositieruimtes hadden. In de periode na de explosie is bijna de gehele wijk getransformeerd tot een dure wijk met grote dure huizen en luxe appartementen. Het bestemmingsplan om deze wijk te herstructureren was in het einde van de jaren 90 al besproken in de Enschedese gemeenteraad. Er was toen echter niet genoeg geld om deze plannen te verwezenlijken. Na de ramp volgde een enorme stroom van Europese subsidies, die de sloop van de oude wijk en de bouw van de nieuwe wijk alsnog kon realiseren.

Hoe de brand ontstaan is, is nog steeds een raadsel. Er was een man ten onrechte veroordeeld voor het stichten van de brand. Rechercheurs die destijds beweerden dat bewijsmateriaal tegen deze persoon vervalst was, werden van de zaak afgehaald. Defensie weigert nog steeds te reageren. Zowel het nieuwsblad Metro als de Nieuwe Revu zijn niet langer in het bezit van de bovengenoemde artikelen, deze artikelen blijken te zijn verwijderd uit hun archieven. Waarschijnlijk zal de volledige waarheid van 13 mei 2000 nooit boven tafel komen.

Bron: facebook Gael Philip ea

Beelden gemaakt door de Enschedese fotograaf Robert Hoetink direct na de vuurwerkramp op 13-05-2000 te Enschede, in de straten rond het gebied waar de explosie plaatsvond. U ziet de reactie van de mensen, de schade, en de politie en brandweer aan het werk.